GEGURITAN

 

 SINAU GEGURITAN BASA JAWA

 

A. Pengertian Geguritan

Geguritan yaiku salah sijining karya sastra jawa ingkang kawujud saking rasa ing ati kang diungkapaken kaliyan penyair ngagem bahasa ingkang gadah irama , rima , mitra , bait lan penyusan lirik kang gadah arti utawa makna wonten ing lirik geguritan.

Geguritan uga kawujud saking ungkapan perasaan lan pikiran penyair . Geguritan ing bahasa Indonesia uga kasebut puisi.

B. Ciri - ciri geguritan

Ciri - ciri wonten ing geguritan yaiku :

1. duweni patokan utawa aturan geguritan kayata duweni guru lagu , guru wilangan , lan guru gatra
2. duweni makna utawa arti ana ing lirik lirik e
3. duweni bahasa ingkang endah lan mentes
4. Ing teks geguritan ono jeneng pengarang / pangriptane posisi ne ning ngarep tembang geguritan

C. Unsur - unsur intrinsik 

Geguritan uga duweni unsur unsur intrinsik kaya puisi lan karya sastra liyane , unsur unsur intrinsik ana ing geguritan inggih punika :

1. Tema
2. Bahasa kang endah
3. Judul Geguritan
4. Diksi
5. Citra
6. Purwakanthi
7. Amanat kang ono ing jero ne geguritan

D. Jenis - jenising Geguritan

Geguritan miturut kegunaane ono 3 macem , jenis jenise inggih punika :

1. Jenis Geguritan Ingkang gambarake kondisi utawa peristiwa (deskriptif)
2. Jenis Geguritan Ingkang nyeritakake kondisi utawa pengalaman (naratif)
3. Jenis Geguritan Ingkang pasemon utawa duweni isi kritikan utawa sindiran

E. Syarat syarat maca Geguritan

Wong moco geguritan ugo duweni syarat syarat , lan ora sembarangan ingkang moco geguritan . Syarat syarate yaiku :

1. Wirama -->  Cendek duwure nada utawa keras lemahe swara.
2. Wirasa --> Perasaan utawa penghayatan ketika moco geguritan
3. Wiraga --> Polah utawa gerake ketika moco geguritan
4. Wicara --> lancar orak e moco geguritan  

(sumber) :http://tedobagibagiilmu.blogspot.com/2017/11/geguritan-dalam-bahasa-jawa.html 


Tuladha 1

Sekolahku

Sekolahanku…

Panggonan anggonku golek ilmu

Sekolahanku…

Diwulang dening Bapak-ibu Guru

Sekolahanku…

Sinau, maca buku

Ing Panggonan iki

Aku diajari supaya karo wong tuwaku kudu bekti

Ing panggonan iki

Aku diajari marang kanca aja srei

Diparingi PR kanggo gladhen

Kanggo sangu urip ing tengahing bebrayan

Aku percaya…

Sanajan abot kudu dilakoni

Kabeh mau kanggo kepentingan pribadhi

kareben ngesuk dadi wong kang aji

miguna tumprap bangsa lan nagari

(sumber) : https://www.infohpmurah.com/2018/08/33-contoh-puisi-bahasa-jawa-geguritan.html 

 Tuladha 2 

Reuni

(Djoko Waluyo)

Sawise lawas pisah

Ketemu wis padha dadi simbah

Rambut-rambut putih, pasuryan padha malih

Pethuk gapyuk rerangkulan nyuntak sakehing rasa kapang

Ati trenyuh mripat kekembeng luh

Wor suh karo rasa bungah

Guyu-guyu renyah kaya nalika isih bocah

Dhek biyen nate dadi sakukuban

Njur padha pisah dalan, nepusi lelakone sowang-sowang

Lungit angelangut, lam-lamen jaman kesaput pedhut

Nganti wancine srengenge dhoyong ngulon

Beja, dene isih bisa sapatemon

Dhuh Gusti ingkang Maha mirah

namung saged muji Syukur Alhamdulillah

Gene isih menangi kumpule balung pisah

 (sumber) : https://www.infohpmurah.com/2018/08/33-contoh-puisi-bahasa-jawa-geguritan.html